Κυριακή Ε’ Λουκά – Η παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου

Κυριακή Ε’ Λουκά – Η παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου

Ευαγγέλιο Κυριακής: Λουκ. ις’ 19-31

Εἶπεν ὁ Κύριος· 19  ἄνθρωπός τις ἦν πλούσιος, καὶ ἐνεδιδύσκετο πορφύραν καὶ βύσσον εὐφραινόμενος καθ᾿ ἡμέραν λαμπρῶς. 20 πτωχὸς δέ τις ἦν ὀνόματι Λάζαρος, ὃς ἐβέβλητο πρὸς τὸν πυλῶνα αὐτοῦ ἡλκωμένος 21 καὶ ἐπιθυμῶν χορτασθῆναι ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ πλουσίου· ἀλλὰ καὶ οἱ κύνες ἐρχόμενοι ἀπέλειχον τὰ ἕλκη αὐτοῦ. 22 ἐγένετο δὲ ἀποθανεῖν τὸν πτωχὸν καὶ ἀπενεχθῆναι αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀγγέλων εἰς τὸν κόλπον  Ἀβραάμ· ἀπέθανε δὲ καὶ ὁ πλούσιος καὶ ἐτάφη. 23 καὶ ἐν τῷ ᾅδῃ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ὑπάρχων ἐν βασάνοις, ὁρᾷ τὸν  Ἀβραὰμ ἀπὸ μακρόθεν καὶ Λάζαρον ἐν τοῖς κόλποις αὐτοῦ. 24 καὶ αὐτὸς φωνήσας εἶπε· πάτερ  Ἀβραάμ, ἐλέησόν με καὶ πέμψον Λάζαρον ἵνα βάψῃ τὸ ἄκρον τοῦ δακτύλου αὐτοῦ ὕδατος καὶ καταψύξῃ τὴν γλῶσσάν μου, ὅτι ὀδυνῶμαι ἐν τῇ φλογὶ ταύτῃ. 25 εἶπε δὲ  Ἀβραάμ· τέκνον, μνήσθητι ὅτι ἀπέλαβες σὺ τὰ ἀγαθά σου ἐν τῇ ζωῇ σου, καὶ Λάζαρος ὁμοίως τὰ κακά· νῦν δὲ ὧδε παρακαλεῖται, σὺ δὲ ὀδυνᾶσαι· 26 καὶ ἐπὶ πᾶσι τούτοις μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν χάσμα μέγα ἐστήρικται, ὅπως οἱ θέλοντες διαβῆναι ἔνθεν πρὸς ὑμᾶς μὴ δύνωνται, μηδὲ οἱ ἐκεῖθεν πρὸς ἡμᾶς διαπερῶσιν. 27 εἶπε δέ· ἐρωτῶ οὖν σε, πάτερ, ἵνα πέμψῃς αὐτὸν εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου· 28 ἔχω γὰρ πέντε ἀδελφούς· ὅπως διαμαρτύρηται αὐτοῖς, ἵνα μὴ καὶ αὐτοὶ ἔλθωσιν εἰς τὸν τόπον τοῦτον τῆς βασάνου. 29 λέγει αὐτῷ  Ἀβραάμ· ἔχουσι Μωϋσέα καὶ τοὺς προφήτας· ἀκουσάτωσαν αὐτῶν. 30 ὁ δὲ εἶπεν· οὐχί, πάτερ  Ἀβραάμ, ἀλλ᾿ ἐάν τις ἀπὸ νεκρῶν πορευθῇ πρὸς αὐτούς, μετανοήσουσιν. 31 εἶπε δὲ αὐτῷ· εἰ Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν οὐκ ἀκούουσιν, οὐδὲ ἐάν τις ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ πεισθήσονται.

Πλουσίου και Λαζάρου

Ο πλούτος καταστρέφει

Ο πλούσιος της Παραβολής του σημερινού Ευαγγελίου φορούσε πανάκριβα αρχοντικά ενδύματα και διασκέδαζε κάθε τόσο με πλούσια συμπόσια. Ούτε που νοιαζόταν καθώς έβλεπε στην εξώπορτά του εκείνον τον φτωχό Λάζαρο παραπεταμένο και γεμάτο πληγές. Πόσο υπέφερε ο δύστυχος! Ήθελε να χορτάσει από τα ψίχουλα που έπεφταν από το τραπέζι του πλουσίου. Αλλά σαν να μην έφτανε αυτό, καθώς ήταν σχεδόν γυμνός, έρχονταν οι σκύλοι κι έγλυφαν τις πληγές του. Όμως ο Λάζαρος δεν έβγαζε από το στόμα του παράπονο εναντίον του πλουσίου ή του Θεού.

Πόσο μεγάλες οι αντιθέσεις των δύο αυτών ανθρώπων που βρίσκονταν τόσο κοντά μεταξύ τους! Ο πλούσιος ήταν ντυμένος με πολυτέλεια, κι ο Λάζαρος με τα έλκη του και τα κουρέλια του, ο πλούσιος καθόταν σε πολυτελή ανάκλιντρα, κι ο πτωχός πεταμένος στη γη. Ο πλούσιος περιβαλλόταν από επίσημους συνδαιτυμόνες, κι ο πτωχολάζαρος από σκυλιά.

Πόσο ανάλγητος αλήθεια ήταν ο πλούσιος! Πόσο κακό του έκανε ο πλούτος! Τον έκανε δούλο στη σάρκα, αδιάφορο για κάθε φτωχό γύρω του. Η πολυτέλεια τον οδήγησε στην αλαζονεία, την κοιλιοδουλία, την ασπλαχνία. Βέβαια η αμαρτία του πλουσίου δεν ήταν τόσο στα ενδύματά του ή στις τροφές του, όσο στο ότι φρόντιζε μόνο για τον εαυτό του. Η παρουσία του Λαζάρου έξω από το σπίτι του ήταν γι’ αυτόν μια διαρκής υπόμνηση και ευκαιρία αγάπης. Πώς μπορούσε ο πλούσιος να βλέπει τον άλλον να λιμοκτονεί και να μένει τόσο ανάλγητος; Αλλά ο πλούσιος της Παραβολής ενδιαφερόταν μόνο για τα πλούτη του. Δεν είχε ανώτερα ιδανικά και αξίες. Από έξω η εμφάνισή του μεγαλόπρεπη, από μέσα όμως η ψυχή του αραχνιασμένη. Από έξω αρώματα, και μέσα δυσωδία. Το σώμα του καλοπερνούσε στις ανέσεις, η ψυχή του όμως αργοπέθαινε μέσα στη φθορά.

Το ίδιο παθαίνουμε οι άνθρωποι, όχι μόνο οι πλούσιοι αλλά όσοι προσκολλώμαστε στα υλικά αγαθά μας, λίγα ή πολλά. Και νομίζουμε πως μ’ αυτά θα ευτυχήσουμε αδιαφορώντας για τους γύρω μας, τους ενδεείς, τους πεινασμένους. Και χωρίς να το καταλαβαίνουμε σκληραίνει η καρδιά μας, αγριεύει η ψυχή μας. Η προσκόλληση στα υλικά αγαθά είναι μεγάλος πειρασμός για τη ζωή μας. Κινδυνεύουμε όλοι μας.

Δρομολογούμε το μέλλον μας

Η πρώτη σκηνή τελείωσε. Ήταν η σκηνή πάνω στη γη. Στη συνέχεια όμως έχουμε τη δεύτερη σκηνή, επάνω στον ουρανό. Πρώτος πέθανε ο φτωχός. Κανείς ίσως να μην έδωσε σημασία στο θάνατό του. Άγγελοι του Θεού όμως κατήλθαν αμέσως από τα ύψη του ουρανού για να μεταφέρουν την υπομονετική ψυχή του στους κόλπους του Αβραάμ, για να βρει ανάπαυση στον παράδεισο. Πέθανε κάποτε και ο πλούσιος και τάφηκε με μεγαλοπρέπεια. Όμως την ψυχή του δεν την παρέλαβαν άγγελοι του Θεού, αλλά την άρπαξαν με μανία δαίμονες φοβεροί και την οδήγησαν στα ζοφερά σκοτάδια του Άδη. Εκεί τώρα ο πλούσιος υπέφερε φρικτά και άρχισε να κραυγάζει και να παρακαλεί: —Πάτερ Αβραάμ, λυπήσου με. Στείλε τον Λάζαρο να βουτήξει την άκρη του δακτύλου του στο νερό και να δροσίσει τη γλώσσα μου, διότι τυραννιέμαι μέσα σ’ αυτή την ανυπόφορη φωτιά. —Παιδί μου, θυμήσου ότι εσύ απόλαυσες με το παραπάνω τα αγαθά σου στη γη, κι ο Λάζαρος τα κακά της δυστυχίας του, απάντησε ο Αβραάμ· τώρα όμως εδώ αντιστρέφονται οι ρόλοι, ο Λάζαρος παρηγορείται γι’ αυτά που υπέφερε, εσύ όμως βασανίζεσαι διαρκώς. Και έπειτα ανάμεσά σας υπάρχει μεγάλο χάσμα αδιαπέραστο. Αλλά ο πλούσιος επιμένει: —Στείλε τουλάχιστον τον Λάζαρο στο σπίτι του πατέρα μου να πει στα πέντε αδέλφια μου τι γίνεται εδώ στον άλλον κόσμο, για να προλάβουν να μετανοήσουν και να μην έλθουν κι αυτοί εδώ στην κόλαση. Κι ο Αβραάμ του απάντησε: Έχουν στη γη τα βιβλία του Νόμου και των προφητών που μιλούν γι’ αυτά. —Όχι, πάτερ, συνεχίζει ο πλούσιος, δεν θα υπακούσουν στους προφήτες. Εάν όμως πάει σ’ αυτούς κάποιος από τους πεθαμένους ανθρώπους, θα μετανοήσουν. Ο Αβραάμ όμως έκλεισε το διάλογο λέγοντας: Εάν δεν έχουν καλή διάθεση να υπακούσουν στον Νόμο και τους προφήτες, δεν θα πεισθούν, ακόμη και αν αναστηθεί κάποιος από τους νεκρούς.

Από την Παραβολή αυτή παίρνουμε όλοι μας ένα μεγάλο δίδαγμα, ότι ο τόπος της αιώνιας κατοικίας μας προσδιορίζεται από τις επίγειες επιλογές μας. Ό,τι κάναμε θα το βρούμε μπροστά μας. Διότι ο καθένας μας προετοιμάζει την ψυχή του για τον αντίστοιχο τόπο. Κι αυτό που έχει μεγάλη σημασία για όλους μας είναι ότι όταν οι άνθρωποι αμαυρώνουμε καθημερινά την ψυχή μας με τις απολαύσεις των αισθήσεων, την καθιστούμε ακατάλληλη για τις ανώτερες πνευματικές απολαύσεις του πνευματικού κόσμου. Πώς να χωρέσει στον Παράδεισο η ψυχή μας, εάν εδώ στη γη ήταν απορροφημένη στην ύλη; Πώς να δοκιμάσει τις απερίγραπτες πνευματικές ηδονές του Παραδείσου μία ψυχή που ξέρει μόνο τις απολαύσεις της σαρκός και έχει περιορίσει την ευτυχία της στα φαγητά, στα γλέντια, στα ρούχα; Πώς να γευθεί τον Παράδεισο μία ψυχή σκληρόκαρδη και άπονη ανάμεσα στις εξαγιασμένες ψυχές τόσων ανθρώπων δοκιμασμένων από τον πόνο και τις θλίψεις της ζωής; Η αιώνια λοιπόν ευτυχία μας ή η ατελεύτητη δυστυχία μας μετά τον θάνατο καθορίζονται από τη διαγωγή που δείχνουμε πριν από τον θάνατό μας. Σήμερα δρομολογούμε το αιώνιο μέλλον μας. Τις επιλογές τις ξέρουμε. Οι προορισμοί ξεκάθαροι. Ας ετοιμαζόμαστε για το αιώνιο ταξίδι μας.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΗΝΟΣ ΝΟΕΝΒΡΙΟΥ 2018

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΗΝΟΣ ΝΟΕΝΒΡΙΟΥ 2018 

ΣΑΒΒΑΤΟΝ – 3^η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Ακεψιμά (1), Ιωσήφ και Αειθαλά (†δ΄αι.). Ιερομάρτυρος Γεωργίου Νεαπολίτου, του νέου(†1797). Αδριανού, Αδρωνά, Δασίου, Θεοδότης, Θεοδότου, Πηγασίου, Σεβήρου. Αχεμενίδου του ομολογητού. Οσίων Ηλιού, Θεοδώρου Αγκύρας. Ευθυμίου και Νεοφύτου.

ΩΡΑ 1600 μμ         ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ 

ΗΜΕΡΑΝ ΚΥΡΙΑΚΗ Ε’ (5^η ) ΛΟΥΚΑ – 4^η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Οσίου Ιωαννικίου του Μεγάλου, του εν Ολύμπω Προύσης(†846). Ιερομαρτύρων Νικάνδρου επισκόπου Μύρων († α΄ αι.) και Ερμείου πρεσβυτέρου (1) († α΄ αι.). Μάρτυρος Πορφυρίου (2), εξ Εφέσου.Ευσεβέστατου βασιλέως Ιωάννου (Βατάζη), του «ελεήμονος». Του αγίου και Δικαίου Αβιμέλεχ. 

ΩΡΑ 0700 πμ  ΟΡΘΡΟΣ

ΩΡΑ 0840 πμ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΗΜΕΡΑΝ ΤΕΤΑΡΤΗΝ – 7^η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Των εν Μελιτινή 33 Μαρτύρων († γ΄αι.): Ιέρωνος, Αθανασίου, Ανικήτου, Βαράχου, Βοστρυκίου, Γιγαντίου, Διοδότου, Δουκιτίου, Δωροθέου, Επιφανίου, Ευγενίου, Ευτυχίου, Ησυχίου, Θεαγένους, Θεμελίου, Θεοδότου, Θεοδούλου, Θεοδώρου, Θεοφίλου, Ιέρωνος, Ιλαρίου, Καλλιμάχου, Καλλινίκου, Καστρικίου, Κλαυδιανού, Λογγίνου, Μαμά, Μαξιμιανού, Νικάνδρου, Νίκωνος, Ξαντίκου, Ουαλερίου καί Ουΐκτωρος. Αθηνοδώρου, Αλεξάνδρου του Θεσσαλονικέως, Αμβροσίου, Αντωνίου. Μελανίππου, Κασσίνης και Αντωνίου (1). Των εν Αμφιπόλει (Θεσσαλονίκης) μαρτυρησάντων • Αύκτου, Θεσσαλονίκης και Ταυρίωνος. Οσίων Λαζάρου του Γαλησιώτου και Αθηνοδώρου

ΩΡΑ 1600 μμ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

ΗΜΕΡΑΝ ΠΕΠΤΗΝ 8^η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Η σύναξις των αρχιστρατήγων Μιχαήλ και Γαβριήλ (1) και των λοιπών αγίων ασωμάτων και ουρανίων Ταγμάτων. 

ΩΡΑ 0700 πμ ΟΡΘΡΟΣ

ΩΡΑ 0849 πμ  ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΩΡΑ 1830 μμ ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΜΕΤ’ ΑΡΤΟΚΛΑΣΙΑΣ

ΕΙΣ ΠΑΛΑΙΟΝ ΙΕΡΟΝ ΝΑΟΝ ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ

ΗΜΕΡΑΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΝ   9^ην ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Νεκταρίου μητροπολίτου Πενταπόλεως (1), του εν Αιγίνη, του θαυματουργού (†1920). Μαρτύρων Ονησιφόρου († γ΄-δ΄αι.) και Πορφυρίου. Αντωνίου οσίου, Ναρσή και Αρτεμίωνος. Χριστοφόρου και Μαύρας. Οσίων Θεοκτίστης της Λεσβίας († 889), της εν τη «Εκατονταπυλιανή» Πάρου ασκησάσης, Ματρώνης της εκ Πέργης, Ελλαδίου, Ιωάννου του «βραχύσωμου», Συμεώνος του «μεταφράστου». Ευθυμίου, Νεοφύτου και Νικηφόρου. Ευστολίας και Σωπάτρας  ΩΡΑ 0700 πμ  ΟΡΘΡΟΣ

ΩΡΑ 0840 πμ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤ’ ΑΡΤΟΚΛΑΣΙΑΣ

ΗΜΕΡΑΝ ΣΑΒΒΑΤΟΝ 10^η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ  

Αποστόλων (Ο΄) Εράστου επισκόπου Νεάδος, Ηρωδίωνος επισκόπου Πανεάδος, Κουάρτου επισκόπου Βηρυττού, Ολυμπά, Σωσιπάτρου επισκόπου Ικονίου και Τερτίου. Ιερομαρτύρων Γεδίου ομολογητού, Μίλου του θαυματουργού και Σενοεί του διακόνου. Μαρτύρων Εβόρη, Καλλιοπίου, Νίρου, Ορέστου του Τυανέως (1) († 304), Πάπα και Ωρίωνος. Τιμοθέου καί Μαύρας. Οσίων Θεοστηρίκτου «του εν Συμβόλοις», Μαρτίνου επισκόπου Ταρακίνης και Νόννου επισκόπου. Οσίου Αρσενίου Καππαδόκου (†1924). 

ΩΡΑΝ 1600 ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

ΗΜΕΡΑΝ ΚΥΡΙΑΚΗΝ Η’ (8^Η )ΛΟΥΚΑ - 11^η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Μηνά Μεγαλομάρτυρος (†304). Των αγίων Μαρτύρων Βικεντίου διακόνου (1) (†304), Βίκτωρος († β’ αι.). Δράκωνα καί Στεφανίδος. Των Οσιων Θεοδώρου ομολογητού, ηγουμένου των Στουδίου και Μαξίμου «του δια Χριστόν σαλού». 

ΩΡΑ 0700 ΟΡΘΡΟΣ

ΩΡΑ 0840 ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΗΜΕΡΑΝ ΣΑΒΒΑΤΟΝ 17^Η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Γρηγορίου επισκόπου Νεοκαισαρείας, του θαυματουργού († 270). Γενναδίο (†471) και Μαξίμου πατριαρχών ΚΠόλεως. Οσίων Γενναδίου του εν Άθω, Ζαχαρίου του «σκυτόμου», Ιουστίνου, Ιωάννου του από «περιφανών», Ιωάννου του Δερμοκαΐτου. Λαζάρου ζωγράφου του ομολογητού (1). Λογγίνου του ασκητού και Νίκωνος θαυματουργού, του Ρώσου. Μάρτυρος Σάκ (Σάκτου) του Πέρσου. 

ΩΡΑ 1600 μμ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

ΗΜΕΡΑΝ ΚΥΡΙΑΚΗΝ – Θ’ (9^ην ) ΛΟΥΚΑ – 18^Η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Μεγαλομάρτυρος Πλάτωνος (1) (†306) και Ρωμανού διακόνου (†308). Αλφαίου (`Αλφειού ). Ζακχαίου διακόνου (†307) του εν Ισπανία. Νεομάρτυρος Αναστασίου, του εκ Παραμυθίας (Ηπείρου [†1743]). Οσίου Βασιλείου.  

ΩΡΑ  0700πμ  ΟΡΘΡΟΣ

ΩΡΑ 0840 ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΗΜΕΡΑΝ ΤΡΙΤΗΝ – 20^ΗΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Προεόρτια των Εισοδείων της Θεοτόκου. Οσίων Γρηγορίου του Δεκαπολίτου (†816), Πρόκλου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως (†447). Των εν Περσία ξίφει τελειωθέντων Μαρτύρων Ισαακίου, Ιωάννου, Ιωσήφ, Νιρσά καιΣαβωρίου, των επισκόπων. Παπία και Ισαακίου των πρεσβυτέρων και Ωνάμ του ασκητού. Γεϊθαζέτ του ευνούχου. Θέκλας και των συν αυτή γυναικών Αννης, Αστής, Βαουθά, Δινάχ, Μαλάχ, Μαλοχίας, Μαμάς, Νάνης και Τέντους. Δασίου. Των αυταδέλφων αγίων Μαρτύρων Ευσταθίου διακόνου, Θεσπέσιου και Ανατολίου. Σωζομένου, επισκόπου Καρπασίας του θαυματουργού. Θεοκτίστου ομολογητού του πατρικίου. 

ΩΡΑ 1600 μμ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

ΗΜΕΡΑΝ ΤΕΤΑΡΤΗΝ  21^Η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Η εν τω Ναώ Είσοδος της υπεραγίας Θεοτόκου.        

Σωζομένου οσίου, του εν Κύπρω. 

ΩΡΑ 0700 πμ ΟΡΘΡΟΣ

ΩΡΑ 0815 πμ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΗΜΕΡΑΝ ΣΑΒΒΑΤΟΝ  24^Η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Ιερομαρτύρων Κλήμεντος του αποστολικού πατρός και επισκόπου παλαιάς Ρώμης (†101) και Πέτρου πατριάρχου Αλεξανδρείας (1) (†311). Ερμογένους επισκόπου Ακραγαντίνων. Μαρτύρων Αλεξάνδρου του εν Κορίνθω, Ευγενίου, Θεοδώρου του Αντιοχέως, Μερκουρίου του Ρώσου, Προκοπίου και Χριστοφόρου. Φιλουμένου, Χριστόφορου και Χρυσογόνου. Οσίων Γρηγορίου του εν τη «Χρυσή Πέτρα», Καρίωνος, Μάλχου και Μάρκου του Τριγλινού. 

ΩΡΑ 1600 μμ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

ΗΜΕΡΑΝ ΚΥΡΙΑΚΗΝ   25^Η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018 – ΙΓ’ (13^Η’) ΛΟΥΚΑ

Απόδοσης της εορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου. Μεγαλομαρτύρων Αικατερίνης της πανσόφου (1) (†313) και Μερκουρίου μεγαλομάρτυρος († γ΄ αι.). Πορφυρίου του στρατηλάτου και Βασιλίσσης, συζύγου βασιλέως Μαξεντίου. Πέτρου οσίου, του ησυχαστού.  

ΩΡΑ 0700 πμ ΟΡΘΡΟΣ

ΩΡΑ 0840 πμ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΗΜΕΡΑΝ ΠΕΜΠΤΗΝ  29^Η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Ιερομαρτύρων Διονυσίου επισκόπου Κορίνθου, Ιωάννου του εν Περσίδι και Ουρβανού επισκόπου Μακεδονίας. Μαρτύρων Παραμόνου και των συν αυτώ 370 μαρτύρων (†250). Ουαλλερίνου, Φαιδρού, Φιλουμένου (1). Οσίων Νικολάου αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, Μάρκου, Παγκοσμίου, Πιτηρούν και Νεκταρίου επισκόπου, του Ρώσου. 

ΩΡΑ 1900 μμ  ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ – ΜΕΤ’ ΑΡΤΟΚΛΑΣΙΑΣ

ΗΜΕΡΑΝ  ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΝ  30^Η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

Αποστόλου Ανδρέου (1) του «πρωτοκλήτου» (†62). Φρουμεντίου αρχιεπισκόπου και φωτιστού Αιθιοπίας (†380) και Αλεξάνδρου επισκόπου Μηθύμνης του θαυματουργού. 

ΩΡΑ 0715 πμ ΟΡΘΡΟΣ

ΩΡΑ  0830 πμ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ – ΜΕΤ’ ΑΡΤΟΚΛΑΣΙΑΣ

1 Νοεμβρίου: Εορτή των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού

1 Νοεμβρίου: Εορτή των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού

---

---

Τη μνήμη των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού, των Αναργύρων, τιμά σήμερα, 1 Νοεμβρίου, η Εκκλησία μας. Οι Άγιοι Κοσμάς και Δαμιανός κατάγονταν από την Ασία. Οι γονείς τους ήταν άριστο πρότυπο χριστιανών συζύγων. Όταν η μητέρα τους Θεοδότη έμεινε χήρα, αφιέρωσε κάθε προσπάθεια της στη χριστιανική ανατροφή των δυο παιδιών της, Κοσμά και Δαμιανού.

Τους δύο αδελφούς διέκρινε μεγάλη ευφυΐα και επιμέλεια, γι’ αυτό και σπούδασαν πολλές επιστήμες. Ιδιαίτερα όμως, επιδόθηκαν στην ιατρική επιστήμη, την οποία εξασκούσαν σαν διακονία φιλανθρωπίας προς τον πλησίον.
Θεράπευαν τις ασθένειες των ανθρώπων, και ιδιαίτερα των φτωχών, χωρίς να παίρνουν χρήματα, γι’ αυτό και ονομάστηκαν Ανάργυροι. Πολλοί ασθενείς που θεραπεύθηκαν ήθελαν να τους ευχαριστήσουν.
Αλλά αυτοί, δε δέχονταν τις ευχαριστίες και απαντούσαν με τον ορθό λόγο της Αγίας Γραφής: «Η ευλογία και η δόξα και η σοφία και η ευχαριστία και η τιμή και η δύναμις και η ισχύς τω Θεώ ημών εις τους αιώνας των αιώνων» (Αποκάλυψη Ιωάννου, ζ’ 12). Δηλαδή, όλος ο ύμνος και η δόξα και η σοφία και η ευχαριστία και η τιμή και η δύναμη και η ισχύς, ανήκει στο Θεό μας, στους αιώνες των αιώνων.
Έτσι ταπεινά αφού διακόνησαν σε όλη τους τη ζωή τον πλησίον, πέθαναν ειρηνικά και ετάφησαν στην τοποθεσία Φερεμά.
Απολυτίκιο:
Ήχος πλ δ’.
Άγιοι Ανάργυροι και θαυματουργοί, επισκέψασθε τας ασθενείας ημών, δωρεάν ελάβετε, δωρεάν δότε ημίν.

ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΙΓΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ

Άγιος Δημήτριος

.

Άγιος Δημήτριος
Τοιχογραφία του Αγίου Δημητρίου στο Πρωτάτο των Καρυών (Μανουήλ Πανσέληνος, 1290-1310).
Μεγαλομάρτυρας, Μυροβλήτης
Γέννηση	280 Θεσσαλονίκη, Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
Κοίμηση	306 (26 ετών)
Τιμάται από	Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία Ανατολική Ορθοδοξία Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία
Μείζον ιερό	Άγιος Δημήτριος, Θεσσαλονίκη
Εορτασμός	26 Οκτωβρίου (Ορθόδοξες Εκκλησίες) 9 Απριλίου (Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία)
Σύμβολα	απεικονίζεται να φορά πανοπλία Ρωμαίου στρατιώτη, κρατώντας ακόντιο, συχνά πάνω σε κόκκινο άλογο.
Προστάτης	στρατιώτες, σταυροφορίες (στην Ρωμαιοκαθολική παράδοση)[1] γεωργία, χωρικοί και βοσκοί (στην Ελληνική ύπαιθρο κατά τον Μεσαίωνα)[2]
Πολιούχος	Θεσσαλονίκη κ.α.
δεδομένα (π • σ • ε )

Ο Άγιος Δημήτριος (280 - 306) είναι άγιος της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και πολιούχος της Θεσσαλονίκης.

Σύμφωνα με τα αγιολογικά κείμενα, ο Δημήτριος έζησε και μαρτύρησε στη Θεσσαλονίκη επί Διοκλητιανού. Η ιστορικότητα του προσώπου και του μαρτυρίου του Αγίου Δημητρίου έχει αμφισβητηθεί στη νεώτερη εποχή.^{[εκκρεμεί παραπομπή]} Για τις απαρχές και την προέλευση της λατρείας του έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες. Επικρατέστερη, αλλά όχι αναμφισβήτητη, μεταξύ των μελετητών είναι η άποψη ότι δεν υπήρξε Δημήτριος που μαρτύρησε στη Θεσσαλονίκη, αλλά η λατρεία του προέρχεται από το Σίρμιο της Παννονίας.^[3] Σημαντικό κέντρο της λατρείας του είναι η Θεσσαλονίκη, όπου τιμάται από την πρωτοχριστιανική περίοδο και έχει ανεγερθεί βασιλική προς τιμήν του. Είναι ένας από τους λαοφιλέστερους αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που εορτάζει τη μνήμη του στις 26 Οκτωβρίου.

Βίος

Πηγές

Η αγιολογική παράδοση η σχετική με τον Άγιο Δημήτριο αποτελείται από τα Θαύματα (Miracula), που εκτείνονται σε τρία βιβλία, τα Μαρτυρολόγια (Passiones) και πολλά Εγκώμια (Laudationes). Η παλαιότερη από αυτές τις πηγές είναι το πρώτο βιβλίο των Θαυμάτων, που γράφηκε από τον αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης Ιωάννη τη δεκαετία 610-20.^[4] Τα Μαρτυρολόγια είναι άγνωστου συγγραφέα και χωρίζονται σε τρία «στάδια», τα οποία περιέχουν ανώνυμα κείμενα του 9ου και του 10ου αιώνα, ενώ τα Εγκώμια αναπαράγουν την ύλη των δύο προηγουμένων.^[5]

Μαρτύριο

Το μαρτύριο του αγίου σε εικόνα του β΄ μισού του 15ου αι. από τον Χάνδακα.

Η ενότητα αυτή δεν τεκμηριώνεται επαρκώς με παραπομπές. Παρακαλούμε βοηθήστε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Ατεκμηρίωτο υλικό μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. (Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 26/10/2015)

Σύμφωνα με την αγιολογική παράδοση, ο Άγιος Δημήτριος μαρτύρησε επί Διοκλητιανού (284-305 μ.Χ.) όταν με την παρακίνηση του Γαλέριου, μέλους της Τετραρχίας, έλαβε χώρα ο πιο σκληρός διωγμός των Χριστιανών στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Στρατιώτες του Γαλέριου συνέλαβαν τον «μακαριότατο Δημήτριο εκ γένους των περιδόξων» με την κατηγορία ότι συμμετείχε ενεργά στις χριστιανικές συγκεντρώσεις. Ανώνυμος Συναξαριστής πληροφορεί για τη δράση του Αγίου Δημητρίου, αποδίδοντάς του τον τίτλο του «υπάτου» μεταξύ των χριστιανών της Θεσσαλονίκης. Ο Δημήτριος προσευχόταν στις συγκεντρώσεις στη Χαλκευτική στοά (cryptoporticus) και ενίσχυε τους οικονομικά ανήμπορους συμπολίτες του. Δημώδες μεταβυζαντινό κείμενο για το «Μαρτύριον του Αγίου Ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλήτου» περιγράφει τη βαθιά θρησκευτική κατάνυξη που επικρατούσε στο ακροατήριο του Δημητρίου. Οι «Δημεγέρτες» πρόδωσαν τον Δημήτριο στο Γαλέριο («ότι ο Δημήτριος κρατεί εις την πίστη των χριστιανών») ο οποίος διέταξε να συλληφθεί και να κλειστεί στις υπόγειες «καμάρες» παρά του σταδίου που γειτόνευε με το δημόσιο λουτρό.^{[εκκρεμεί παραπομπή]} Σύμφωνα με τα αγιολογικά κείμενα ο Δημήτριος κρατήθηκε έγκλειστος «περὶ τῶν καμίνων καμάρας (δημοσίου βαλανείου)», δηλαδή στα προπνιγεία (praefurnia) του ρωμαϊκού λουτρού.^[6]
Από το χώρο των φυλακών ο Δημήτριος εμψύχωσε το φίλο του Νέστορα ο οποίος αντιμετώπισε τον μονομάχο Λυαίο. Αφού ο Νέστορας^[7] κατανίκησε τον Λυαίο, θανατώθηκε από τον Γαλέριο που θεώρησε την ήττα του Λυαίου ως προσωπική του ήττα. Όταν πληροφορήθηκε ότι ο Νέστορας ήταν μαθητής του Δημητρίου, διέταξε να φέρουν τον Δημήτριο μπροστά του για να αποκηρύξει την πίστη του. Τελικά ο Δημήτριος, με διαταγή του Γαλέριου, θανατώθηκε στις υπόγειες φυλακές πιθανότατα το 306 μ.Χ.^[8] Μετά τον θάνατό του, πιστοί τον έθαψαν την ίδια ή την επόμενη νύχτα πρόχειρα στον ίδιο χώρο, όπου αργότερα κτίστηκε ένας «οικίσκος» που κατεδαφίσθηκε από τον Λεόντιο για την ανέγερση της βασιλικής.^[9]

Ιστορικότητα και λατρεία

Απαρχές

Οι απαρχές της λατρείας του Αγίου Δημητρίου δεν είναι γνωστές με βεβαιότητα, καθώς, ενώ η αγιολογική παράδοση χρονολογεί το μαρτύριό του την εποχή του διωγμού των Χριστιανών επί Διοκλητιανού, την πρώτη δεκαετία του 4ου αιώνα, το πιο πρώιμο βέβαιο στοιχείο της λατρείας του, η ανέγερση της πεντάκλιτης βασιλικής προς τιμήν του στη Θεσσαλονίκη,^[10] χρονολογείται από τα μέσα του 5ου ως το πρώτο τέταρτο του 6ου μ.Χ. αι.^[11] Ακόμη, από τα μαρτυρολόγια του 4ου και του 5ου αιώνα απουσιάζει η αναφορά σε λατρεία ή μαρτύριο κάποιου Δημήτριου στη Θεσσαλονίκη.^[12]

Ο άγιος Δημήτριος (αριστερά) σε πομπή μαρτύρων (Ψηφιδωτό του 6ου αι. από τον Άγιο Απολλινάριο τον Νέο στη Ραβέννα).

Ο άγιος Δημήτριος με τους κτήτορες του ναού (Ψηφιδωτό του 7ου αι. από το ναό του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη).

Οι περισσότεροι μελετητές αμφισβητούν την ιστορικότητα των βιογραφικών πληροφοριών των αγιολογικών κειμένων και συμφωνούν ότι δεν υπήρξε Δημήτριος που μαρτύρησε στη Θεσσαλονίκη, αλλά η λατρεία του προέρχεται από το Σίρμιο, ακολουθώντας την υπόθεση που διατύπωσε ο Βέλγος Βολλανδιστής Ιππόλυτος Ντελεαί.^[13] Ο Ντελεαί παρατήρησε ότι σε αντίθεση με την απουσία αναφοράς μάρτυρος Δημητρίου από τη Θεσσαλονίκη, στο Ιερωνυμιακό Μαρτυρολόγιο καταγράφεται το μαρτύριο «in Sirmia Demetri diaconi» (ελλην.: στο Σίρμιο του Δημητρίου του διακόνου), ενώ και στο Συριακό Μαρτυρολόγιο -η συγγραφή του οποίου χρονολογείται στο 411 και στηρίζεται σε ένα ελληνικό μαρτυρολόγιο περίπου του 362 από τη Νικομήδεια και, επομένως, προηγείται της πιο πρώιμης πιθανής χρονολογίας ανέγερσης βασιλικής προς τιμήν του Δημητρίου στο Σίρμιο από τον Λεόντιο (412-3)- αναφέρεται ο «ἐν Σιρμίῳ Δημήτριος» που εορταζόταν στις 9 Απριλίου.^[14] Η υπόθεση αυτή παρέχει εξήγηση για την ύπαρξη χώρου λατρείας του μάρτυρα εντός των τειχών της πόλης, όπου απαγορεύονταν οι ταφές κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, και για τις δηλώσεις άγνοιας επισκόπων Θεσσαλονίκης σχετικά με την τοποθεσία των λειψάνων του αγίου τον 6ο και τον 7ο αιώνα, όπως και την ύπαρξη ενός οραρίου μεταξύ των κειμηλίων του αγίου, ενδύματος διακόνων, ιδιότητα που είχε ο Δημήτριος του Σιρμίου.^[15] Σύμφωνα με τον κλασικιστή Michael Vickers, η μεταφορά της λατρείας του αγίου συνέβη μαζί με τη μεταφορά της έδρας της επαρχίας Ιλλυρικού από το Σίρμιο στη Θεσσαλονίκη, μετά την καταστροφή του Σιρμίου από τους Ούννους του Αττίλα το 441. Κατά το Vickers, η μνήμη του αγίου μεταφέρθηκε τότε στις 26 Οκτωβρίου ως ημέρα μετακομιδής των κειμηλίων του.^[16] Μελετώντας τη διάδοση της λατρείας ιλλυρικών και παννονικών αγίων, ο μεσαιωνολόγος Peter Tóth καταλήγει ότι εκκινώντας από το Σίρμιο η προσκύνηση του Δημητρίου είχε ήδη εξαπλωθεί το τέλος του 4ου αιώνα, μάλλον και στη Θεσσαλονίκη, και ότι όταν, χρόνια μετά την άλωση του Σιρμίου το 441, κτίστηκε η βασιλική του Αγίου Δημητρίου στις αρχές του 6ου αιώνα, είχε λησμονηθεί η καταγωγή της λατρείας του, όπως συνέβη και με άλλους παννονικής προέλευσης αγίους, με αποτέλεσμα ο Δημήτριος να θεωρηθεί Θεσσαλονικέας, θεώρηση που αποτυπώθηκε στο πρώτο μαρτυρολόγιο (την Passio prima)• σύμφωνα με τον Tóth, οι αναφορές στο Σίρμιο συμπεριλήφθηκαν στο δεύτερο μαρτυρολόγιο (την Passio altera) συνεπεία της ενσωμάτωσης στη θεσσαλονίκεια παράδοση εκείνης των κατοίκων του Σιρμίου που προσέφυγαν στη Θεσσαλονίκη μετά την κατάληψή του από τους Αβάρους το 582.^[17]
Έλληνες μελετητές έχουν επιχειρηματολογήσει υπέρ της εντοπιότητας της προσκύνησης του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη απορρίπτοντας τη θεωρία περί προέλευσής της από το Σίρμιο.^[18] Παραδείγματος χάριν, σε άρθρο του 1976 ο βυζαντινολόγος Γεώργιος Θεοχαρίδης απέρριψε την ερμηνεία του Vickers, αναφερόμενος στις Νεαρές του Ιουστινιανού, όπου αναφέρεται ότι ο έπαρχος του Ιλλυρικού την περίοδο εκείνη ονομαζόταν Apraemius και όχι Λεόντιος, όπως ονομάζεται ο praefectus των αγιολογιών.^[19] Ο Δημήτριος Σκέδρος αμφισβητεί την πληρότητα των καταλόγων των πρώιμων μαρτυρολογίων από τα οποία απουσιάζει η αναφορά σε Θεσσαλονικέα μάρτυρα Δημήτριο^[20] και εισηγείται ότι υπήρξαν δύο Δημήτριοι, ένας που μαρτύρησε στη Θεσσαλονίκη και ένας διάκονος που μαρτύρησε στο Σίρμιο, η λατρεία των οποίων συγχωνεύθηκε^[21] μετά την παύση προσκύνησης του δεύτερου, όταν το Σίρμιο καταλήφθηκε από τους Ούννους το 441.^[22] O Σκέδρος ταυτίζει τον έπαρχο Λεόντιο των Μαρτυρολογίων με τον έπαρχο Ιλλυρικού του έτους 412/13 που καταγράφεται στον Θεοδοσιανό Κώδικα, τον οποίο συνδέει με την ανοικοδόμηση μιας τρίκλιτης βασιλικής στον χώρο όπου αργότερα ανεγέρθηκε η πεντάκλιτη βασιλική του Αγίου Δημητρίου,^[23] ενώ ερμηνεύει την αφήγηση της Passio altera περί ίδρυσης βασιλικής στο Σίρμιο από το Λεόντιο στο συγκείμενο του ανταγωνισμού Σιρμίου και Θεσσαλονίκης και την απορρίπτει ως κατοπινή ανιστορική προσθήκη στην αγιολογική παράδοση με στόχο την ενίσχυση του γοήτρου της Θεσσαλονίκης, όπου εντοπίζει τις απαρχές της προσκύνησης του Αγίου.^[24]
Προσπαθώντας να εξηγήσει τη μεταβολή του Δημητρίου από διάκονο σε στρατιωτικό άγιο και την αναφορά της αγιολογικής παράδοσης σε μεταφορά της λατρείας από τη Θεσσαλονίκη στο Σίρμιο, ο κλασικιστής David Woods παρατήρησε ότι ο συνδυασμός ὀραρίου και δαχτυλιδιού ως κειμηλίων του αγίου απαντάται επίσης στην περίπτωση των μαρτύρων Emeterius και Chelidonius, επίσης στρατιωτικών αγίων από την Ταρρακωνική της Ιβηρικής^[25] και διατύπωσε την εικασία ότι η αρχή της λατρείας του αγίου Δημητρίου σχετίζεται με τη μεταφορά των κειμηλίων αυτών στη Θεσσαλονίκη το 379, λίγο μετά την εγκατάσταση εκεί του ισπανικής καταγωγής αυτοκράτορα Θεοδόσιου, και την κατοπινή παρανάγνωση μιας επιγραφής που ανέφερε τον Άγιο Emeterius, το όνομα του οποίου αποδόθηκε λανθασμένα ως Demetrius.^[26]

Ορθόδοξη λατρεία: πολιούχος και μυροβλύτης

Καθώς στην Ορθόδοξη εκκλησία η αγιοκατάταξη είναι συνήθως μια διαδικασία που αφορμάται από την απόδοση τιμών σε κάποιον ως άγιο από τους πιστούς, ενώ η εκκλησιαστική διοίκηση μιας τοπικής εκκλησίας απλώς την επικυρώνει μέσω της συμπερίληψης της μνήμης του αγίου στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο, και καθώς στη Βυζαντινή αυτοκρατορία δεν υπήρχε συστηματική διαδικασία αγιοκατάταξης μέχρι τον ύστερο 13ο αιώνα (οπότε χρονολογούνται οι πρώτες σχετικές συνοδικές αποφάσεις) δεν υπάρχουν στοιχεία για κάποια επισκοπική απόφαση για την αγιοκατάταξη του Δημητρίου. Η θεώρησή του μάρτυρα ως Αγίου εδραιώθηκε και διατηρήθηκε κατά τους πρωτοχριστιανικούς και μεσαιωνικούς χρόνους μέσα από την ύπαρξη σημείων της αγιότητας και της μεσιτείας του στο Θεό, δηλαδή, την εικονογράφησή του, την υμνογραφία και τη ναοδομία προς τιμήν του και, κυρίως, τα αγιολογικά κείμενα που διηγούνται το βίο και τα θαύματά του.^[27]

Ο ναός του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη.

Κατά την αγιολογική παράδοση, ο Άγιος Δημήτριος τάφηκε στον ίδιο χώρο όπου τον 5ο αι. μ.Χ. χτίστηκε μεγαλοπρεπής ναός, ο οποίος μετά από καταστροφές και αλλαγές αποτελεί το σημερινό Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου.^{[εκκρεμεί παραπομπή]} Ο ναός του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη ήταν ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα στη Βυζαντινή αυτοκρατορία και η προσκύνηση του αγίου στη Θεσσαλονίκη συνεχίζεται από την πρωτοχριστιανική περίοδο έως και σήμερα.^[28] Το υπόγειο λουτρό διατηρήθηκε και διασκευάστηκε σε κρύπτη. Ο Άγιος Δημήτριος έγινε ο φύλακας και προστάτης της Θεσσαλονίκης. Το όνομα «Μυροβλύτης» του δόθηκε από το μύρο που αναβλύζει από τον τάφο του. Πολυάριθμες είναι οι απεικονίσεις του Αγίου Δημητρίου σε χειρόγραφα, φορητές εικόνες και τοιχογραφίες με σκηνές από το βίο, το μαρτύριο και τα θαύματά του.
Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Αριστείδη Μέντζο, τα λείψανα του αγίου δεν ήταν μόνον αντικείμενα αλλά και χώμα ποτισμένο με αίμα (λύθρον), το οποίο κάποτε φυλασσόταν στο σκευοφυλάκιο του ναού της Αγίας Σοφίας της Θεσσαλονίκης. Σ' αυτό συνηγορεί η γραπτή μαρτυρία ότι ο Ιουστινιανός (αυτοκράτορας 527-565) αναζητούσε λείψανα του Αγίου Δημητρίου, όπερ σημαίνει ότι ήταν γνωστή η ύπαρξη λειψάνων. Η προσκύνηση χώματος-λύθρου συνδέεται με τον Άγιο Δημήτριο από τα πρώτα χρόνια της λατρείας του μέχρι τον 20ο αιώνα στη Θεσσαλονίκη.^[29]
Η κάρα του αγίου αφαιρέθηκε από το ναό του, από τους Νορμανδούς κατακτητές το 1185, για να καταλήξει σε Ιταλικό μοναστήρι και να επιστρέψει πολύ αργότερα στην Ελλάδα.^{[εκκρεμεί παραπομπή]}

Ο Άγιος Γεώργιος και ο Άγιος Δημήτριος έφιπποι στο κάτω τμήμα εικόνας δέησης (16ος αι.).

Έως και τα μέσα του 20ου αιώνα οι νομάδες ποιμένες της ελληνικής υπαίθρου, όπως οι Βλάχοι και οι Σαρακατσάνοι, ως και τις οροσειρές της Ροδόπης και του Πιρίν στη σημερινή Βουλγαρία,^[30] όριζαν τις εποχικές μετακινήσεις των ποιμνίων τους το φθινόπωρο και την άνοιξη με βάση τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου και του Αγίου Γεωργίου αντίστοιχα.^[31]
Ο άγιος Δημήτριος είναι ένας από τους πιο λαοφιλείς αγίους για τους ελληνορθόδοξους και σλαβορθόδοξους Χριστιανούς.^[32] Η μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλήτου εορτάζεται από την Ορθόδοξη Εκκλησία την 26η Οκτωβρίου.
Εκτός από τη Θεσσαλονίκη, τιμάται ως πολιούχος άγιος και σε άλλες πόλεις, όπως η Χρυσούπολη, η Ελασσόνα, η Ναύπακτος, η Κηφισιά, ο Κολινδρός, η Σιάτιστα κ.ά.

Υμνολογία

Απολυτίκιο (Ἦχος γ')

Μέγαν εὕρατο, ἐν τοῖς κινδύνοις,

σὲ ὑπέρμαχον, ἡ οἰκουμένη,

Ἀθλοφόρε τὰ ἔθνη τροπούμενον.

Ὡς οὖν Λυαίου καθεῖλες τὴν ἔπαρσιν,

ἐν τῷ σταδίῳ θαρρύνας τὸν Νέστορα,

οὕτως Ἅγιε Μεγαλομάρτυς Δημήτριε,

Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε,

δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

ΕΟΡΤΗ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΝ & ΕΓΩ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΕΥΧΟΜΑΙ ΕΙΣ ΟΛΟΥΣ & ΟΛΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΑΥΡΙΟ ΤΗΝ ΤΙΜΗΝ ΝΑ ΦΕΡΟΥΝ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΑΥΡΙΑΝΟΥ ΕΟΡΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΑΓΙΟΥ  ΕΤΗ ΠΟΛΛΑ & ΔΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΩΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΑ

ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΝ & Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ